Salaris is het onderdeel van het sollicitatiegesprek waar kandidaten zich het vaakst in vergissen, in beide richtingen. Sommigen noemen al in de eerste vijf minuten een bedrag. Anderen vermijden het onderwerp tot het contract op tafel ligt, om er vervolgens achter te komen dat het gat te groot is om te overbruggen.
In België is er nog een extra complicatie: het bedrag op het aanbod is niet het bedrag dat bepaalt wat je daadwerkelijk verdient. Indexering, sectorale barema's en extralegale voordelen beïnvloeden dit allemaal.
Zo pak je dit gesprek aan zonder dat het je geld of goodwill kost.
Wanneer moet je het onderwerp aansnijden?
Idealiter doe je dat niet. Laat de werkgever de eerste stap zetten.
Wie als eerste een bedrag noemt, zet de toon, en vroeg in het proces heb je de minste informatie over de scope, de senioriteit en het budget. De uitzondering is het eerste telefoongesprek met de recruiter, waar vaak vooraf naar het salaris wordt gevraagd om te voorkomen dat ieders tijd wordt verspild. Geef daar eerlijk antwoord en noem een bandbreedte.
Wat je vooral niet moet doen, is het onderwerp zelf aansnijden tijdens een technisch interview of een gesprek met een panel. Niemand in die ruimte beheert het budget.
Antwoord altijd in bruto maandloon
In België noem je het bruto maandloon, tenzij er expliciet om iets anders wordt gevraagd. Gesprekken voor freelance- of contractopdrachten zijn de uitzondering; daar wordt gewerkt met een dagtarief.
Het verschil tussen bruto en netto is hier groot en hangt af van je gezinssituatie, dus een nettobedrag zegt een werkgever weinig en zorgt later voor een mismatch. Als de terminologie niet vanzelfsprekend voor je is, legt de bruto versus netto salaris definitie het haarfijn uit.
Geef een bandbreedte aan en vermeld wat daarin is inbegrepen: enkel het basisloon, of het basisloon aangevuld met maaltijdcheques, een bedrijfswagen, verzekeringen en bonussen.
Ken de ondergrens voordat je onderhandelt
De meeste bediendefuncties in België vallen onder een paritair comité dat bindende minimumsalarisschalen vastlegt.
Paritair Comité 200 is het grootste, met meer dan een half miljoen werknemers in de consulting, engineering, IT en aanverwante sectoren. De barema's bepalen de wettelijke ondergrens voor een specifieke functieclassificatie en ervaringsniveau. Je mag meer verdienen dan de schaal, maar nooit minder.
Weten welke schaal op jou van toepassing is, geeft je inzicht in de ondergrens. Dat is nuttige context, zelfs als je streeft naar een salaris dat daar ruim boven ligt. Bekijk de loonschaal en paritair comité 200 definities.
Wat automatische indexering betekent voor je onderhandeling
België hanteert een automatische loonindexering. Dat is vrij uniek en het is belangrijk om dit te begrijpen voordat je gaat onderhandelen.
Voor het Paritair Comité 200 worden de lonen elk jaar op 1 januari aangepast op basis van de evolutie van de afgevlakte gezondheidsindex. Deze aanpassing is verplicht en geldt niet alleen voor de minimumschalen, maar ook voor de werkelijk betaalde lonen die daarboven liggen (bron: Securex Lex4you).
Twee praktische gevolgen. Ten eerste is indexering geen loonsverhoging en mag een werkgever dit ook niet zo presenteren, aangezien het automatisch gebeurt. Ten tweede komt een onderhandelde verhoging daar nog bovenop. Dat is een argument om nu een correct basissalaris af te spreken in plaats van te hopen dat je het volgend jaar wel rechtzet.
Hoe beantwoord je de vraag "wat zijn je salarisverwachtingen?"
Geef een vork aan, geen vast bedrag. Zorg dat de ondergrens van die vork een bedrag is waar je echt voor zou tekenen, want dat is het cijfer dat je aangeboden zult krijgen.
Een werkbare formulering: "Op basis van de scope zoals ik die begrijp, denk ik aan een bedrag tussen X en Y bruto per maand, inclusief pakket. Ik zou echter graag eerst het volledige pakket begrijpen voordat we een definitief bedrag vastleggen."
Dat antwoord doet drie dingen: je legt je vast op een vork, je geeft aan dat je in termen van een totaalpakket denkt en je houdt ruimte over om te schuiven zodra de scope duidelijker is.
Onderhandel over het pakket, niet alleen over het cijfer
Hier zit in België de meeste waarde en hier hebben werkgevers veel meer flexibiliteit dan bij het basissalaris.
- Maaltijdcheques en ecocheques
- Bedrijfswagen, mobiliteitsbudget of een abonnement voor het openbaar vervoer
- Hospitalisatieverzekering en groepsverzekering
- Een collectief bonussysteem zoals een cao 90-bonus
- Thuiswerkdagen, opleidingsbudget, extra verlofdagen
Een basissalaris is vaak gekoppeld aan een intern loonhuis. Het pakket zelden. Als het antwoord op het basissalaris een definitieve nee is, verleg het gesprek dan hierheen in plaats van het te beëindigen.
Wanneer je niet moet onderhandelen
Drie situaties waarin aandringen meer kost dan het oplevert.
Wanneer je al mondeling akkoord bent gegaan en vervolgens terugkomt op je besluit, wat het vertrouwen schaadt nog voordat je bent begonnen. Wanneer de verhoging die je nastreeft zo klein is dat je het pas na een jaar zou merken. En wanneer je geen alternatief hebt en het aanbod al aan de bovenkant van de aangegeven loonschaal zit.
Onderhandelen is normaal en wordt verwacht. Een gesloten overeenkomst heropenen niet.
Kortom
Laat hen het eerste bod doen. Antwoord in bruto maandloon, in een vork, met een ondergrens die je zou accepteren.
Ken je sectorbarema zodat je weet waar de ondergrens ligt, en onthoud dat indexering automatisch is; het is dus geen vervanging voor een goed basissalaris.
Onderhandel daarna over het pakket. Daar zit de flexibiliteit en dat is het onderdeel waar de meeste kandidaten vergeten naar te vragen. Als je liever hebt dat iemand anders het gesprek over het pakket voor je voert, dan is dat een deel van wat onze search and selection consultants doen voordat je überhaupt met de klant aan tafel zit.
Resources
