Wat is een cafetariaplan?
Een cafetariaplan, ook wel een flexibel verloningsplangenoemd, laat je toe om een deel van je verloning om te zetten in voordelen naar keuze. Het wordt opgezet via een collectieve arbeidsovereenkomst of een bedrijfsbeleid, en deelname is altijd vrijwillig: je werkgever kan het niet verplichten, zoals het ACV benadrukt.
Wat je kunt omzetten hangt af van het plan: vaak gaat het om een bonus, de eindejaarspremie, een deel van een loonsverhoging of het mobiliteitsbudget. De aangeboden voordelen omvatten meestal IT-materiaal, een fiets, extra vakantiedagen, een aanvullend pensioen of een mobiliteitsoplossing.
Wat win je er concreet bij?
Nettowaarde. Veel voordelen worden minder of helemaal niet belast in vergelijking met hetzelfde bedrag dat als loon wordt uitbetaald. Als je het item toch al zou kopen, zoals een laptop of een fiets, ben je vaak beter af door het via het plan te verkrijgen dan door het geld netto te ontvangen en er zelf voor te betalen.
Het voordeel is het grootst voor mensen met een hoge marginale belastingvoet, waaronder veel ervaren IT- en engineeringprofielen. Het is het kleinst voor voordelen die je zelf niet zou hebben gekocht. Onze pagina over extralegale voordelen somt de meest voorkomende voordelen in België op.
Wat kost het je?
Een deel van je toekomstige rechten. Je wettelijk pensioen, vakantiegeld, eindejaarspremie en uitkeringen zoals werkloosheids- of ziektevergoedingen worden berekend op basis van je brutoloon. Als het plan je brutoloon verlaagt, dalen al die zaken ook.
Het ACV schat het effect op ongeveer €240 minder pensioen per maand na 20 jaar bij een typische omzetting. Ook de ACLVB waarschuwt voor lock-in: sommige plannen binden je voor meerdere jaren aan een keuze.
Wanneer is een cafetariaplan zinvol?
Wanneer je een variabel loonbestanddeel omzet in plaats van je brutoloon, wanneer je kiest voor zaken die je anders toch zou kopen, en wanneer je begrijpt hoe lang je aan die keuze gebonden bent.
Het is minder interessant wanneer het je brutoloon permanent verlaagt, zeker vroeg in je carrière, omdat het verlies aan pensioenopbouw en sociale rechten op lange termijn doorweegt. Lees de planregels goed door voordat je tekent en vraag hoe er nadien met loonsverhogingen wordt omgegaan. De pakketten verschillen sterk per werkgever, dus vergelijk ze per functie, bijvoorbeeld via de openstaande IT- en engineeringvacatures.
