Wat is het zelfstandig statuut in België?
Het is het statuut van een persoon die in België werkt zonder gebonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of een statuut als ambtenaar. Zo definieert het RSVZ, de federale instelling voor de sociale zekerheid van zelfstandigen, het. De activiteit moet regelmatig zijn en met winstoogmerk worden uitgeoefend: een eenmalige, geïsoleerde opdracht maakt iemand niet zelfstandig.
Bedrijfsleiders worden ook als zelfstandige beschouwd, tenzij hun mandaat onbezoldigd is. Daarom valt een IT-consultant die factureert via een eigen vennootschap meestal ook onder het zelfstandigenstatuut.
Wat vereist dit statuut?
Twee inschrijvingen. De eerste is de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds vóór de start van de activiteit. Het federaal portaal voor sociale zekerheid stelt dat dit verplicht is en dat iemand die na een herinnering geen fonds kiest, wordt aangesloten bij de hulpkas. Het tweede is de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen via een erkend ondernemingsloket, wat een uniek ondernemingsnummer oplevert, zoals de FOD Economieuitlegt.
De bijdragen zijn een percentage van het netto beroepsinkomen en worden elk kwartaal betaald. Voorlopige bedragen zijn gebaseerd op het inkomen van drie jaar eerder en worden aangepast zodra het werkelijke inkomen bekend is. Het statuut kan ook worden gecombineerd met een baan, waarbij de bijdragen afhangen van het inkomen uit de activiteit, zoals de Sparagus-wiki over zelfstandige in bijberoepuitlegt.
Wat is het verschil tussen het statuut van zelfstandige en dat van freelancer?
Freelancer is een marktterm: het geeft aan dat je opdrachten uitvoert voor klanten. Zelfstandige is het juridische statuut daarachter: het bepaalt onder welk socialezekerheidsstelsel je valt en welke verplichtingen je hebt. Een freelancer die in eigen naam werkt, is zelfstandige. Een freelancer die in dienst is bij een payroll-organisatie is dat niet.
Het verschil is van belang als er iets misgaat. Ziekte, een periode tussen opdrachten of een pensioen worden afgehandeld volgens de regels van het zelfstandigenstelsel, die verschillen van die voor werknemers, ongeacht welk woord er op je profiel staat.
Wanneer geldt het statuut niet?
Wanneer het werk in feite onder het gezag van iemand anders wordt uitgevoerd. De Belgische wet kijkt naar vier algemene criteria: de wil van de partijen, de vrijheid om de werktijd te organiseren, de vrijheid om het werk te organiseren en de mogelijkheid tot hiërarchische controle. Geen enkel criterium is doorslaggevend, maar als de feiten het label tegenspreken, wordt de relatie geherkwalificeerd als een arbeidsovereenkomst.
Bij twijfel kan een situatie, onder bepaalde voorwaarden, worden voorgelegd aan de Administratieve Commissie ter regeling van de arbeidsverhouding. Wat herkwalificatie voor beide partijen betekent, wordt behandeld in de Sparagus-wiki over schijnzelfstandigheid in België.
