Wat is een freelancer?
Een freelancer is een professional die opdrachten aanneemt voor klanten en het werk factureert, in plaats van op de loonlijst te staan. In IT, engineering en bedrijfsadvies is de opdracht meestal een missie van enkele maanden, op locatie of op afstand, betaald tegen een dagtarief.
Het woord beschrijft een manier van werken op de markt. Het zegt wie het werk organiseert (grotendeels jijzelf), hoe je wordt betaald (per dag of per resultaat) en wie het risico draagt van de periodes tussen opdrachten (ook jijzelf).
Is freelancer een juridisch statuut in België?
Nee. De Belgische sociale zekerheid kent werknemers, ambtenaren en zelfstandigen; freelancer is daar geen van. In de praktijk is een freelancer die in eigen naam werkt juridisch zelfstandige: de RSVZ definieert een zelfstandige als een natuurlijke persoon die in België een beroepsactiviteit uitoefent zonder gebonden te zijn door een arbeidsovereenkomst of een statuut als ambtenaar.
Veel IT-freelancers werken in plaats daarvan via hun eigen vennootschap. De vennootschap factureert de klant en de bezoldigde bestuurder wordt vermoed zelfstandige te zijn. Een derde weg, de payroll-organisatie, laat iemand toe om freelance opdrachten uit te voeren terwijl diegene in loondienst is. De praktische stappen staan beschreven in de Sparagus-wiki over hoe je zelfstandige wordt in België.
Wat is het verschil tussen een freelancer en een zelfstandige?
Het verschil zit in de vraag die elk woord beantwoordt. Freelancer beantwoordt hoe je werkt: op basis van opdrachten, voor klanten, tegen een tarief. Zelfstandige beantwoordt hoe je sociaal gedekt bent: in welk socialezekerheidsstelsel je bijdraagt en welke verplichtingen daaruit voortvloeien, van de aansluiting bij een sociaal verzekeringsfonds tot de inschrijving in de Kruispuntbank van Ondernemingen.
Elke freelancer die in eigen naam werkt is dus zelfstandige, maar niet elke zelfstandige is een freelancer. Een winkelier, een kinesist of een loodgieter is zelfstandige zonder freelancer te zijn in de betekenis die de IT-markt eraan geeft.
Wat verandert er door te freelancen in vergelijking met een job in loondienst?
Het contract is niet langer een arbeidsovereenkomst. Er is geen opzegtermijn in de zin van het arbeidsrecht, geen betaald verlof en geen werkgever die een pensioen voor je opbouwt. Wat daarvoor in de plaats komt, is de overeenkomst met de klant of de tussenpersoon: de duur, de opzeggingsclausule en het tarief.
Het verandert ook wat je moet controleren. Een opdracht die exact als een job in loondienst is georganiseerd, met vaste uren, instructies van een manager en zonder vrijheid over hoe het werk wordt uitgevoerd, kan geherkwalificeerd worden als een arbeidsovereenkomst. Freelance opdrachten staan naast vaste rollen vermeld bij de rollen waarvoor Sparagus momenteel rekruteert.
